بهترین کرم دست برای پوست خشک؛ راهنمای انتخاب برای دستهای ترکخورده

زمان مطالعه: 11 دقیقه
دستها اولین جایی هستند که سرما، آب و مواد شوینده رد خودشان را رویش میگذارند. پوست پشت دست زبر میشود، بند انگشتان ترک برمیدارد و گاهی نوک انگشتان آنقدر میشکافد که حتی کار با دکمه هم دردناک است. انتخاب یک کرم دست برای پوست خشک شاید کار سادهای به نظر برسد، اما وقتی قفسه داروخانه پر از تیوپهای مختلف است، دانستن اینکه دقیقاً دنبال چه باشید، در نتیجه کار خیلی اثر دارد.
در این راهنما توضیح میدهیم چرا دستها زودتر از بقیه بدن خشک میشوند و یک کرم دست خوب چه ترکیباتی باید داشته باشد. همچنین تفاوت کرم، لوسیون و پماد را میگوییم، انتخاب بر اساس شرایط مختلف را مرور میکنیم و نکاتی برای ترمیم دستهای ترکخورده و شناختن نشانههای اگزمای دست میگوییم.
چرا دستها زودتر از بقیه بدن خشک میشوند؟
پوست دست چند ویژگی دارد که آن را در برابر خشکی آسیبپذیرتر میکند. پوست پشت دست نازک است و غدد چربی کمی دارد. کف دست هم اصلاً غده چربی ندارد. یعنی دستها، برخلاف صورت، چربی طبیعی کمی برای محافظت از خودشان دارند.
از طرف دیگر، دستها بیشتر از هر بخش دیگری از بدن با عوامل خشککننده تماس دارند:
- شستشوی مکرر: هر بار شستشو با صابون، بخشی از چربی محافظ پوست را پاک میکند.
- ضدعفونیکنندههای الکلی: الکل رطوبت سطح پوست را بهسرعت میگیرد.
- مواد شوینده خانگی: مایع ظرفشویی، پودر لباسشویی و مواد پاککننده، سد پوست را تخریب میکنند.
- سرما و باد: هوای سرد و خشک زمستان، بهخصوص بدون دستکش، رطوبت پوست را میگیرد.
- بخاری و شوفاژ: هوای خشک داخل خانه هم بیتأثیر نیست.
- افزایش سن: با بالا رفتن سن، تولید چربی پوست کم میشود و ترمیم آن کندتر انجام میگیرد.
به همین دلیل، کرم دست برای پوست خشک در زمستان یک انتخاب اختیاری نیست؛ بخشی ضروری از مراقبت روزانه است.
نشانههای پوست خشک دست
خشکی دست معمولاً مرحلهبهمرحله پیش میرود. هرچه زودتر به آن توجه کنید، ترمیم راحتتر است:
- احساس سفتی و کشیدگی بعد از شستشو
- زبری و پوستههای ریز روی پشت دست
- خطوط ریز و کدری پوست
- ترکهای سطحی روی بند انگشتان
- شکافهای عمیق و دردناک در نوک انگشتان و اطراف ناخن که گاهی خونریزی دارند
اگر در کنار خشکی، خارش شدید، قرمزی، تاولهای ریز یا لکههای ضخیم دارید، ممکن است با اگزمای دست سروکار داشته باشید که در ادامه درباره آن توضیح میدهیم.
کرم دست برای پوست خشک باید چه ترکیباتی داشته باشد؟
یک کرم دست خوب برای پوست خشک معمولاً سه گروه اصلی ماده را دارد و گاهی ترکیبات ترمیمکننده هم به آن اضافه میشود. جدول زیر کمک میکند برچسب محصول را بهتر بخوانید:
| گروه | کار اصلی | نمونه ترکیبات |
|---|---|---|
| جاذب رطوبت (هیومکتانت) | آب را به لایه بیرونی پوست میکشند | گلیسیرین، اوره، هیالورونیک اسید، پانتنول |
| نرمکننده (امولینت) | فاصله بین سلولها را پر میکنند و پوست را نرم میکنند | سرامید، شیباتر، اسکوالان، روغنهای گیاهی |
| محافظ (اکلوسیو) | لایهای روی پوست میسازند تا آب تبخیر نشود | وازلین، دایمتیکون، موم زنبور عسل، لانولین |
| ترمیمکننده | به ترمیم سد پوست و ترکها کمک میکنند | آلانتوئین، پانتنول، عصاره سنتلا (سیکا) |
اوره یکی از ترکیبات ارزشمند برای دستهای خیلی خشک و زبر است. اوره تا حدود ۱۰ درصد بیشتر آبرسان است و پوست خیلی خشک و زبر را نرم میکند؛ مثل کرم ۱۰ درصد اوره اورلین. درصدهای بالاتر، از ۲۰ درصد به بالا، برای پینه و پوست خیلی ضخیم به کار میروند. البته اوره روی ترکهای باز ممکن است سوزش ایجاد کند.
اگر پوست حساس یا اگزما دارید، از کرمهای معطر و الکلی دوری کنید. لانولین هم با وجود اثر خوبش، در برخی افراد حساسیت ایجاد میکند.
کرم، لوسیون یا پماد؟
بافت محصول به اندازه ترکیبات آن مهم است. هرچه محصول چربتر و غلیظتر باشد، محافظت قویتری ایجاد میکند، اما در طول روز کار با آن سختتر است:
| نوع | ویژگی | بهترین زمان استفاده |
|---|---|---|
| لوسیون | رقیق، سبک و سریعجذب؛ آب بیشتری دارد | دستهایی که خشکی خفیفی دارند؛ استفاده مکرر در طول روز |
| کرم | تعادل خوب بین آب و چربی؛ جذب متوسط | انتخاب اصلی برای بیشتر دستهای خشک در طول روز |
| پماد یا بالم | بسیار چرب و غلیظ؛ قویترین لایه محافظ | شبها، ترکهای عمیق و دستهای خیلی خشک |
بسیاری از افراد بهترین نتیجه را از ترکیب دو بافت میگیرند: یک کرم سریعجذب برای طول روز و یک کرم غلیظ یا پماد برای شب.

انتخاب کرم دست برای پوست خشک بر اساس شرایط شما
کرم دست برای پوست خشک و حساس
کرمهای بدون عطر و بدون الکل با سرامید، گلیسیرین و پانتنول انتخاب مناسبی هستند. فرمولهایی که برای پوست آتوپیک طراحی شدهاند، معمولاً کمترین احتمال تحریک را دارند.
کرم دست برای پوست خشک و ترکخورده
برای ترکها، کرمهای ترمیمکننده با پانتنول و سنتلا و در شب یک لایه پماد یا وازلین بهترین ترکیباند. کرم اوره را بیشتر برای پوست زبر و ضخیم و نه روی ترک باز استفاده کنید.
کسانی که زیاد دست میشویند
کادر درمان، آشپزها، آرایشگرها و والدین نوزادان بیشتر از بقیه دست میشویند. برای این افراد یک کرم سبک و سریعجذب که بعد از هر شستشو قابل استفاده باشد، بهتر از کرم سنگینی است که کار را مختل کند.
کار با آب و مواد شوینده
پیش از ظرفشویی و نظافت، دستکش لاستیکی با آستر نخی بپوشید و بعد از کار، کرم را دوباره بزنید. دستکش بدون آستر عرق را نگه میدارد و خودش پوست را تحریک میکند.
دستهای آقایان و مشاغل سنگین
پوست دستهای پینهبسته و زبر به کرمهای غنیتر و گاهی کرم اوره نیاز دارد. فرمولهای بدون بو و سریعجذب برای استفاده در محیط کار راحتترند.
روش درست استفاده از کرم دست برای پوست خشک
حتی بهترین کرم دست برای پوست خشک هم اگر درست استفاده نشود، نتیجه کاملی نمیدهد. این نکات را رعایت کنید:
- بلافاصله بعد از شستشو: دستها را با حوله آرام خشک کنید و در دقیقه اول، وقتی پوست هنوز کمی نمناک است، کرم بزنید.
- مقدار کافی: حدود یک نخود کرم برای هر دو دست. پشت دست، بین انگشتان، بند انگشتان و اطراف ناخن را فراموش نکنید.
- تمدید در طول روز: هر بار پس از شستشو یا استفاده از ضدعفونیکننده، کرم را دوباره بزنید.
- درمان شبانه: شبها یک لایه ضخیم کرم غنی یا پماد بزنید و دستکش نخی بپوشید تا کرم در طول شب روی پوست بماند.
- ضد آفتاب روی دستها: پشت دستها از اولین جاهایی است که لک پیری روی آن ظاهر میشود. در روزهایی که بیرون هستید، روی پشت دست هم ضد آفتاب بزنید. درباره اهمیت آن در این فصل، مطلب ضد آفتاب در زمستان را بخوانید.
کرم دست مناسب پوستتان را انتخاب کنید
انواع کرم دست آبرسان، ترمیمکننده و مخصوص پوست حساس را با ضمانت اصالت کالا در بریم ببینید.
یک روز زمستانی با کرم دست برای پوست خشک
برنامهریزی ساده کمک میکند کرم دست بخشی از روال روزانه شود و فراموش نشود. این نمونه را میتوانید با شرایط خودتان تطبیق دهید:
- صبح: بعد از شستشوی صورت و دست، یک لایه کرم دست بزنید و اگر بیرون میروید، روی پشت دستها ضد آفتاب هم بزنید.
- بیرون از خانه: دستکش گرم بپوشید و یک تیوپ کوچک کرم در کیف یا جیب داشته باشید.
- محل کار: بعد از هر بار شستشو یا ژل ضدعفونی، مقدار کمی کرم سریعجذب استفاده کنید.
- کارهای خانه: موقع ظرفشویی و نظافت، دستکش لاستیکی با آستر نخی بپوشید و بعد از آن کرم را تمدید کنید.
- پیش از خواب: یک لایه ضخیم کرم غنی یا پماد روی دستها و کوتیکولها بزنید و در صورت نیاز دستکش نخی بپوشید.
همین چند قدم ساده، بدون نیاز به محصولات متعدد، معمولاً در یک تا دو هفته دستها را نرمتر و ترکها را کمتر میکند.
عادتهایی که دستها را خشکتر میکنند
- آب داغ: شستشوی دست با آب ولرم کافی است و چربی محافظ پوست را کمتر میبرد.
- صابونهای قوی و معطر: شویندههای ملایم با pH نزدیک به پوست انتخاب بهتری هستند.
- خشک نکردن کامل دستها: آبی که روی پوست میماند، با تبخیر رطوبت پوست را هم با خودش میبرد. بین انگشتان را هم خشک کنید.
- ضدعفونیکننده بدون مرطوبکننده: اگر زیاد از ژلهای الکلی استفاده میکنید، کرم دست را همیشه همراه داشته باشید.
- بیرون رفتن بدون دستکش در سرما.
- کندن پوستهای اطراف ناخن: این کار ممکن است زخم و عفونت ایجاد کند.
مراقبت از ترکهای دست و نوک انگشتان
ترکهای عمیق نوک انگشتان، بهخصوص در زمستان، بسیار دردناکاند و دیر خوب میشوند. برای ترمیم آنها:
- ترک را تمیز نگه دارید و روی آن یک لایه پماد ترمیمکننده یا وازلین بزنید.
- شبها روی ترکهای عمیق، چسب زخم یا دستکش نخی استفاده کنید تا پماد روی پوست بماند.
- تا ترمیم کامل، دست را کمتر در معرض آب و مواد شوینده قرار دهید.
- اگر ترک قرمز، داغ، متورم یا چرکی شد، احتمال عفونت وجود دارد و باید به پزشک مراجعه کنید.
برای مراقبت کلی از پوست در این فصل، راهنمای پوست خشک در زمستان را هم ببینید.
اگزمای دست؛ وقتی خشکی چیزی بیشتر است
اگزمای دست یکی از شایعترین مشکلات پوستی است و گاهی با خشکی ساده اشتباه میشود. این نشانهها احتمال اگزما را بیشتر میکنند:
- خارش شدید، بهخصوص شبها
- تاولهای ریز و آبدار روی کف دست یا کناره انگشتان
- قرمزی، تورم و سوزش
- لکههای ضخیم و پوستهدار که با کرم معمولی بهتر نمیشوند
اگزمای دست معمولاً به ترکیبی از مراقبت دقیق، دوری از عوامل تحریککننده و گاهی داروهای تجویزی نیاز دارد. آکادمی درماتولوژی آمریکا در صفحه اگزمای دست انواع و علل آن را توضیح میدهد. اگر این نشانهها را دارید، به متخصص پوست مراجعه کنید.
کرم دست برای پوست خشک در سنین مختلف
کودکان: پوست دست کودکان نازک و حساس است و در زمستان با بازی در سرما و شستشوی مکرر خشک میشود. کرمهای ساده، بدون عطر و مخصوص کودک انتخاب مناسبتری هستند. اگر کودک اگزما دارد، انتخاب کرم را با پزشک هماهنگ کنید.
بزرگسالان: در این سن، شغل و عادتهای روزانه بیشترین اثر را دارند. کسی که زیاد دست میشوید یا با مواد شوینده کار میکند، به کرم بیشتر و دستکش مناسب نیاز دارد.
سالمندان: پوست با افزایش سن نازکتر و خشکتر میشود و دیرتر ترمیم میشود. کرمهای غنیتر با سرامید و اوره و استفاده منظم دو تا سه بار در روز، برای این گروه اهمیت بیشتری دارد. لکهای پیری روی پشت دست هم در این سن بیشتر به چشم میآیند و ضد آفتاب به پیشگیری از آنها کمک میکند.
آیا کرم دست را روی صورت هم میشود زد؟
کرم دست معمولاً غلیظتر و چربتر از کرم صورت است. چون پوست صورت غدد چربی بیشتری دارد، استفاده از کرم دست روی آن، بهخصوص در پوستهای چرب و مستعد جوش، ممکن است منافذ را ببندد. برعکسِ این کار مشکلی ندارد؛ یعنی کرم صورت را میتوانید روی دست هم بزنید، هرچند برای دستهای خیلی خشک کافی نیست. برخی محصولات هم برای هر دو ناحیه مناسباند و این ویژگی روی جعبهشان درج است.
مراقبت از ناخن و کوتیکول
پوست اطراف ناخن هم در زمستان خشک میشود و ترک برمیدارد. کرمهای دست و ناخن معمولاً برای همین طراحی شدهاند. کمی کرم یا روغن را هر شب روی کوتیکولها ماساژ دهید و آنها را نچینید؛ کوتیکول سد طبیعی ناخن در برابر عفونت است. ناخنهای شکننده هم از آبرسانی منظم و کم کردن تماس با آب و مواد شوینده سود میبرند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
- خشکی و ترکها با وجود دو هفته مراقبت منظم بهتر نشدهاند.
- ترکها عمیق، خونریزیدهنده یا دارای علائم عفونت هستند.
- تاول، خارش شدید یا لکههای ضخیم دارید که ممکن است اگزما یا پسوریازیس باشند.
- تغییر رنگ، ضخامت یا شکل ناخنها را میبینید.
- خشکی دست با خشکی شدید پوست در جاهای دیگر بدن و علائم عمومی مثل خستگی همراه است.
محصولات پیشنهادی: چند کرم دست برای پوست خشک
این کرمها را از میان گزینههای موجود در بریم و برای میزانهای مختلف خشکی انتخاب کردهایم. نوع پوست و نیاز خود را در نظر بگیرید و اگر اگزما یا حساسیت دارید، پیش از خرید با داروساز مشورت کنید.
جمعبندی
بهترین کرم دست برای پوست خشک، کرمی است که ترکیب درستی از مواد آبرسان، نرمکننده و محافظ داشته باشد و آن را بعد از هر بار شستشوی دست استفاده کنید. در طول روز یک کرم سبک و سریعجذب و شبها یک لایه غلیظتر، بیشتر دستهای خشک را در یک تا دو هفته آرام میکند. دستکش در سرما و هنگام کار با مواد شوینده، آب ولرم و شوینده ملایم هم این نتیجه را ماندگار میکنند.
اگر با این مراقبتها بهتر نشدید یا خارش و تاول دارید، خشکی را عادی نگیرید و به متخصص پوست مراجعه کنید.
نمیدانید کدام کرم دست برای شما مناسب است؟
کارشناسان داروخانه دکتر یاسین رشیدی بر اساس میزان خشکی، حساسیت و نوع کار روزانهتان، کرم مناسب را پیشنهاد میکنند.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و مشاوره پزشک یا داروساز نیست.
خرید محصولات مراقبت از پوست بدن
مشاهده همه








