پوست خشک در زمستان؛ علت پوسته‌شدن و ترک، و روتین مراقبت قدم‌به‌قدم
زمان مطالعه: 9 دقیقه
اولین روزهای سرد که میرسد، خیلی‌ها همان حس آشنا را تجربه می‌کنند. بعد از شستشوی صورت، پوست حالت سفتی دارد و کنار بینی پوسته می‌زند. کرمی هم که تا چند هفته پیش کافی بود، حالا انگار اثری ندارد. پوست خشک در زمستان مشکل نادری نیست، اما اگر زود به فکرش نباشید، کار به ترک، خارش و التهاب می‌کشد.
در این مطلب توضیح می‌دهیم چرا سرما پوست را خشک می‌کند و کدام عادت‌ها اوضاع را بدتر می‌کنند. سپس یک روتین ساده و قدم‌به‌قدم برای صبح و شب پیشنهاد می‌دهیم که با محصولات رایج داروخانه قابل اجراست.
چرا پوست در زمستان خشک‌تر میشود؟
لایه بیرونی پوست مثل یک دیوار آجری کار می‌کند. سلول‌ها آجرها هستند و چربی‌هایی مثل سرامید، کلسترول و اسیدهای چرب، ملات بین آنها. این سد محافظ آب را داخل پوست نگه می‌دارد و جلوی ورود محرک‌ها را میگیرد. در فصل سرما چند عامل هم‌زمان به این دیوار فشار می‌آورند:
- هوای سرد بیرون رطوبت کمی دارد و آب سطح پوست را سریع‌تر میگیرد.
- بخاری و شوفاژ هوای خانه و محل کار را خشک‌تر می‌کنند؛ یعنی پوست حتی داخل خانه هم استراحت ندارد.
- باد سرد تبخیر آب از سطح پوست را تندتر می‌کند و گونه‌ها و لبها را زودتر از بقیه نواحی آزار میدهد.
- دوش آب داغ و طولانی در سرما وسوسه‌انگیز است، ولی چربی‌های محافظ پوست را حل می‌کند.
نتیجه این است که آب بیشتری از پوست تبخیر میشود و سد محافظ ضعیف‌تر میشود. پوستی که سد محافظش ضعیف است، به محرک‌ها هم حساس‌تر است. به همین دلیل خیلی‌ها می‌بینند محصولی که همیشه از آن استفاده می‌کردند، در زمستان ناگهان پوستشان را می‌سوزاند.
نشانه‌های پوست خشک در زمستان
خشکی پوست همیشه با پوسته‌های واضح شروع نمی‌شود. اگر این نشانه‌ها را می‌بینید، پوست شما به مراقبت بیشتری نیاز دارد:
- حس سفتی و کشش پوست چند دقیقه بعد از شستشوی صورت
- زبری و پوسته‌های ریز، به‌خصوص کنار بینی، ابروها و چانه
- خطوط ریزی که در آینه پررنگ‌تر از همیشه به چشم می‌آیند
- خارش، قرمزی یا سوزش با محصولاتی که قبلاً با آنها مشکلی نداشتید
- ترک‌های ریز روی پشت دست، بند انگشتان و لبها
- نشستن ناهموار کرم‌پودر و پنکیک روی صورت
یک نکته مهم را هم در نظر بگیرید. پوست چرب هم در زمستان می‌تواند کمآب شود. اگر صورتتان هم براق است و هم پوسته می‌زند، احتمالاً با کم‌آبی پوست طرف هستید، نه کمبود چربی. در این حالت به‌جای کرم‌های سنگین، سراغ آبرسان‌ها و ژلکرمهای سبک بروید.
اشتباهاتی که پوست خشک را خشک‌تر می‌کنند
گاهی مشکل از کمبود محصول نیست و ریشه‌اش در عادت‌های روزانه است. این‌ها رایج‌ترین اشتباهات فصل سرما هستند:
- شستشوی صورت با آب داغ: آب ولرم کافی است، چون آب داغ چربی‌های طبیعی پوست را از بین می‌برد.
- استفاده از صابون معمولی یا شوینده قوی: شوینده‌ای که بعد از شستشو حس تمیزی شدید و «جیرجیر» میدهد، برای پوست خشک زیادی قوی است.
- لایه‌برداری زیاد: پوسته‌ها وسوسه می‌کنند که اسکراب بزنید، اما لایه‌برداری مکرر سد پوست را ضعیف‌تر می‌کند.
- تونر و محصولات الکلی: الکل (Alcohol denat.) در محصولاتی که روی کل صورت می‌زنید، خشکی را بیشتر می‌کند.
- تأخیر در استفاده از مرطوبکننده: بهترین زمان وقتی است که پوست هنوز کمی نمناک است؛ یعنی یکی دو دقیقه بعد از شستشو.
- فراموش کردن ضد آفتاب: اشعه UVA در روزهای ابری هم به پوست میرسد و برف آن را بیشتر بازتاب میدهد.
- لیسیدن لبها: بزاق خیلی سریع تبخیر میشود و لب را خشک‌تر از قبل باقی می‌گذارد.
روتین مراقبت از پوست خشک در زمستان؛ قدم‌به‌قدم
روتین خوب لازم نیست طولانی باشد. چیزی که اهمیت دارد، ملایم بودن شستشو و استفاده لایه‌لایه از آبرسان و مرطوبکننده است. این برنامه برای بیشتر کسانی که پوست خشک یا معمولی دارند، در زمستان جواب میدهد.
روتین صبح
- شستشوی ملایم: اگر پوستتان خیلی خشک است، صبح‌ها آب ولرم به‌تنهایی کافی است. در غیر این صورت از فوم یا ژل ملایم مخصوص پوست خشک و حساس استفاده کنید.
- آبرسان روی پوست نمناک: سرم یا محصولی با هیالورونیک اسید یا گلیسیرین را روی پوستی بزنید که هنوز کمی خیس است.
- مرطوبکننده: کرمی با سرامید، اسکوالان یا شی‌باتر رطوبت را در پوست نگه می‌دارد.
- ضد آفتاب: آخرین مرحله صبح است، حتی در روزهای ابری. فرمول‌های کرمی برای پوست خشک راحت‌ترند؛ برای انتخاب درست، راهنمای انتخاب ضد آفتاب مناسب نوع پوست را بخوانید.
روتین شب
- پاک کردن آرایش و ضد آفتاب: میسلار واتر مخصوص پوست خشک، پیش از شستشو، این کار را بدون مالش زیاد انجام میدهد.
- شستشوی ملایم با همان شوینده صبح.
- مرطوبکننده غنی‌تر: شب فرصت ترمیم است و کرمی که غلظت بیشتری دارد، مناسب‌تر است.
- لایه محافظ روی نقاط خیلی خشک: روی کناره‌های بینی یا لکه‌های زبر، لایه نازکی از یک ترمیم‌کننده یا وازلین بزنید.
- بالم لب را پیش از خواب فراموش نکنید.
لایه‌برداری را در این فصل به حداکثر یک بار در هفته و فقط با محصولات ملایم محدود کنید. اگر پوست قرمز یا ملتهب است، تا بهبود کامل آن را کنار بگذارید.
ترکیبات مناسب مرطوبکننده برای پوست خشک
مرطوب‌کننده‌ها با سه سازوکار کار می‌کنند. برای مراقبت از پوست خشک در زمستان، معمولاً محصولی که هر سه گروه را داشته باشد، بهترین نتیجه را میدهد:
| گروه | کار اصلی | نمونه ترکیبات |
|---|---|---|
| جاذب رطوبت (هیومکتانت) | آب را به لایه بیرونی پوست می‌کشد | گلیسیرین، هیالورونیک اسید، اوره، پانتنول |
| نرمکننده (امولینت) | فاصله بین سلول‌ها را پر می‌کند و پوست را نرم می‌کند | سرامید، اسکوالان، شی‌باتر، اسیدهای چرب |
| محافظ (اکلوسیو) | لایه‌ای روی پوست می‌سازد تا آب تبخیر نشود | وازلین، دایمتیکون، لانولین، موم زنبور عسل |
اوره یکی از ترکیبات کاربردی برای پوست خشک است. درصدهای پایین آن، معمولاً زیر ۱۰ درصد، در بسیاری از مرطوب‌کننده‌ها نقش آبرسان دارند. درصدهای ۱۰ درصد و بالاتر، مثل کرم نرم کننده ۱۰ درصد اوره اورلین، بیشتر برای خشکی شدید و نواحی زبر بدن مثل آرنج و پاشنه پا مناسباند. اوره ممکن است پوست ترک‌خورده یا ملتهب را بسوزاند؛ پس آن را روی زخم و ترک باز نزنید.
اگر پوستتان حساس است، فرمول‌های بدون عطر را انتخاب کنید. همچنین هر محصول تازه را اول روی ناحیه کوچکی، مثلاً زیر فک، امتحان کنید. برای دیدن گزینه‌های بیشتر، دسته کرم مرطوب کننده و آبرسان صورت را ببینید.
دستها، لبها و بدن را فراموش نکنید
دستها بیشترین تماس را با آب، مواد شوینده و سرما دارند. بعد از هر بار شستشوی دست، یک لایه کرم دست بزنید و موقع کار با آب یا بیرون رفتن در سرما، دستکش بپوشید. شبها هم یک لایه ضخیم کرم بزنید و دستکش نخی بپوشید؛ این کار به ترمیم سریع‌تر دست‌های ترک‌خورده کمک می‌کند.
لبها غده چربی ندارند و برای همین زودتر از بقیه صورت ترک می‌خورند. یک بالم ساده با موم، وازلین یا شی‌باتر را چند بار در روز دوباره بزنید؛ مثلاً استیک ترمیم کننده لب آتوپیا آردن.
بدن بعد از حمام خیلی سریع رطوبتش را از دست میدهد. دوش را کوتاه و حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه با آب ولرم بگیرید و پوست را با حوله آرام خشک کنید. سپس در چند دقیقه اول کرم مرطوب کننده بدن بزنید.
عادت‌های ساده برای مراقبت از پوست در زمستان
در کنار محصولات مناسب، چند تغییر کوچک در محیط و عادت‌ها هم به پوست خشک در زمستان کمک زیادی می‌کند:
- اگر بخاری یا شوفاژ هوای اتاق را خشک می‌کند، دستگاه بخور سرد یا ظرف آب کنار منبع گرما بگذارید. رطوبت حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد برای پوست راحت‌تر است. مخزن دستگاه بخور را هر روز خالی و تمیز کنید.
- لباس پشمی را مستقیم روی پوست نپوشید؛ یک لایه نخی زیر آن، خارش را کم می‌کند.
- آب کافی بنوشید. آب کافی به‌تنهایی پوست خشک را درمان نمی‌کند، اما کم‌آبی بدن آن را بدتر می‌کند.
- منابع چربی‌های مفید مثل ماهی، گردو و روغن زیتون را در برنامه غذایی داشته باشید.
- محصولات جدید را یکی‌یکی امتحان کنید تا در صورت حساسیت، علتش را راحت پیدا کنید.
آکادمی درماتولوژی آمریکا (AAD) هم در توصیه‌های متخصصان پوست برای رفع خشکی پوست بر همین اصول ساده تأکید می‌کند: دوش کوتاه با آب ولرم، شوینده ملایم و مرطوبکننده بلافاصله بعد از شستشو.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
بیشتر موارد پوست خشک در زمستان با مراقبت درست در دو تا سه هفته بهتر می‌شوند. اما این نشانه‌ها نیاز به معاینه پزشک یا متخصص پوست دارند:
- خارشی که خواب را مختل می‌کند
- ترک‌هایی که خونریزی یا ترشح دارند
- لکه‌های قرمز، پوسته‌دار و ملتهب که ممکن است اگزما یا درماتیت باشند
- پوسته‌های چرب و زردرنگ کنار بینی و ابروها که با مرطوبکننده بهتر نمی‌شوند
- خشکی که با وجود مراقبت منظم بهتر نمی‌شود
- خشکی پوست همراه با خستگی، افزایش وزن یا حساسیت غیرعادی به سرما؛ گاهی مشکلات تیروئید یا بیماری‌های دیگر با خشکی پوست همراه‌اند
محصولات پیشنهادی برای پوست خشک در زمستان
این محصولات را از میان گزینه‌های موجود در بریم و برای مراحل مختلف همین روتین انتخاب کرده‌ایم. پیش از خرید، توضیحات هر محصول را بخوانید و اگر پوستتان حساس یا مستعد آلرژی است، با داروساز مشورت کنید.
جمع‌بندی
پوست خشک در زمستان بیشتر از محصولات گران، به ملایمت و نظم نیاز دارد. آب ولرم، شوینده ملایم، مرطوبکننده روی پوست نمناک و ضد آفتاب در روزهای ابری، پایه اصلی مراقبت هستند. اگر این چند قدم را از همین هفته شروع کنید، معمولاً تا دو هفته بعد تفاوت را حس می‌کنید.
اگر در انتخاب محصول مناسب پوستتان تردید دارید، از طریق صفحه تماس با ما با کارشناسان داروخانه دکتر یاسین رشیدی مشورت کنید.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و مشاوره پزشک یا داروساز نیست.
سوالات متداول
آیا پوست چرب هم در زمستان خشک میشود؟
بله. پوست چرب در زمستان ممکن است کمآب شود؛ یعنی هم براق باشد و هم پوسته بزند. در این حالت شوینده قوی را کنار بگذارید و از آبرسانهای سبک و ژلکرمهای فاقد چربی استفاده کنید تا منافذ مسدود نشوند.
مرطوب کننده را در زمستان چند بار در روز بزنیم؟
دستکم دو بار، صبح و شب، و هر بار بعد از شستن صورت یا دستها. اگر در طول روز احساس کشیدگی کردید، یک لایه نازک دیگر هم بزنید. بهترین زمان، وقتی است که پوست هنوز کمی نمناک است.
آیا روغن نارگیل یا روغنهای گیاهی برای پوست خشک صورت مناسباند؟
برخی روغنها نرمکننده خوبی هستند، اما بعضی از آنها مثل روغن نارگیل ممکن است در پوست مستعد جوش منافذ را ببندند. برای صورت، مرطوبکنندههای فرمولهشده با سرامید یا اسکوالان انتخاب مطمئنتری است و روغنها را میتوانید روی بدن یا نقاط خیلی خشک به کار ببرید.
در زمستان هم به ضد آفتاب نیاز داریم؟
بله. اشعه UVA در روزهای ابری و سرد هم به پوست میرسد و برف بخش زیادی از اشعه خورشید را بازتاب میدهد. یک ضد آفتاب طیف گسترده با SPF حداقل ۳۰ را آخرین مرحله روتین صبح قرار دهید.
وازلین برای پوست خشک صورت خوب است؟
وازلین یک لایه محافظ قوی است و جلوی تبخیر آب را میگیرد. میتوانید آن را شبها بهصورت لایه نازک روی نقاط خیلی خشک، مثل کنار بینی یا لبها، بعد از مرطوبکننده بزنید. اگر پوستتان مستعد جوش است، آن را روی کل صورت نزنید.
خرید محصولات مراقبت از پوست صورت
مشاهده همه
کرم مرطوب کننده هیدراسل لایت لایسل
قیمت اصلی 599,600 تومان بود.509,700 تومانقیمت فعلی 509,700 تومان است.
