ریزش موی پاییزی؛ کی طبیعی است و کی باید جدی‌اش گرفت؟
زمان مطالعه: 8 دقیقه
اگر این روزها موقع شانه کردن یا بعد از حمام، موهای بیشتری از همیشه می‌بینید، تنها نیستید. خیلی‌ها در پاییز متوجه افزایش ریزش مو می‌شوند و همین، کلی نگرانی و جستجو به دنبال دارد. خبر خوب این است که ریزش موی پاییزی در بیشتر افراد موقتی است و خودبه‌خود برطرف میشود. اما هر ریزشی هم فصلی نیست.
در این مطلب توضیح می‌دهیم ریزش فصلی چرا اتفاق میافتد و چطور آن را از ریزش‌های جدی‌تر تشخیص دهید. همچنین می‌گوییم در این چند هفته چه کارهایی واقعاً کمک میکند و چه زمانی باید سراغ پزشک بروید.
چرا ریزش موی پاییزی اتفاق میافتد؟
هر تار مو چرخه‌ای سه‌مرحله‌ای دارد. فاز رشد یا آناژن چند سال طول میکشد، بعد یک فاز کوتاه انتقالی (کاتاژن) می‌آید و در آخر فاز استراحت یا تلوژن که حدود سه ماه طول میکشد. در پایان فاز استراحت، موی قدیمی می‌ریزد و موی تازه جایش را میگیرد. در هر لحظه، بخش کوچکی از موهای سر، معمولاً حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد، در فاز استراحت قرار دارند.
برخی مطالعات نشان می‌دهند که سهم موهای در حال استراحت در تابستان بیشتر میشود. این موها چند هفته تا چند ماه بعد میریزند و برای همین اوج ریزش در پاییز خودش را نشان می‌دهد. دلیل دقیق این الگو هنوز کاملاً روشن نیست، اما تغییر طول روز، آفتاب بیشتر در تابستان و تغییرات هورمونی فصلی از احتمالات مطرح هستند.
به زبان ساده، موهایی که الان میریزند، تصمیمشان را چند ماه پیش گرفته‌اند. پس ریزش موی پاییزی معمولاً به شامپوی جدید یا کاری که این هفته کرده‌اید، ربطی ندارد.
چقدر ریزش مو طبیعی است؟
ریزش روزانه حدود ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو طبیعی است. در روزهایی که مو را می‌شویید، این عدد ممکن است بیشتر به نظر برسد، چون موهایی که در روزهای قبل جدا شده بودند، یک‌جا با شستشو بیرون می‌آیند. در ریزش فصلی، این عدد برای چند هفته بالاتر می‌رود؛ با این حال ریزش فصلی معمولاً این ویژگی‌ها را دارد:
- ریزش در کل سر پخش است و جای خالی یا طاسی موضعی ایجاد نمیکند.
- موهایی که میریزند معمولاً در انتهای خود یک برآمدگی کوچک و سفید دارند؛ یعنی از ریشه و در پایان چرخه طبیعی جدا می‌شوند، نه از وسط.
- پوست سر سالم است و قرمزی، درد یا پوسته‌ریزی شدید ندارد.
- معمولاً ظرف ۶ تا ۸ هفته کم میشود و به‌ندرت بیش از سه ماه ادامه پیدا میکند.
ریزش موی پاییزی یا ریزش نگران‌کننده؟
این جدول کمک میکند تصویر کلی را ببینید. هیچ‌کدام از این موارد به‌تنهایی تشخیص قطعی نیست، اما اگر نشانه‌هایتان بیشتر به ستون «نیاز به بررسی پزشکی» شبیه است، بهتر است با پزشک صحبت کنید.
| ویژگی | ریزش فصلی معمول | نیاز به بررسی پزشکی |
|---|---|---|
| مدت | چند هفته تا حداکثر حدود سه ماه | بیش از سه ماه یا رو به افزایش |
| الگو | پخش در کل سر | جای خالی سکه‌ای، عقب رفتن خط رویش یا باز شدن فرق سر |
| پوست سر | طبیعی | قرمزی، خارش شدید، پوسته ضخیم، درد یا زخم |
| ظاهر موهای جدا شده | کامل و با ریشه سفید کوچک | موهای کوتاه یا جدا از وسط ساقه |
| علائم همراه | ندارد | خستگی، تغییر وزن، بی‌نظمی قاعدگی، رنگ‌پریدگی |
علت‌هایی که ممکن است با ریزش موی پاییزی اشتباه بگیرید
گاهی ریزشی که در پاییز شروع میشود، فقط با این فصل هم‌زمان شده و علت دیگری دارد. این موارد از شایع‌ترین آنها هستند:
- تب، بیماری یا جراحی در دو سه ماه گذشته: بیماری‌های تب‌دار، عفونت‌ها و جراحی می‌توانند موهای زیادی را هم‌زمان وارد فاز استراحت کنند. ریزش معمولاً دو تا سه ماه بعد ظاهر میشود.
- استرس شدید یا رژیم لاغری سخت: کاهش وزن سریع و کمبود پروتئین هم همین اثر را دارند.
- کمبود آهن و ویتامین D: به‌خصوص در خانم‌هایی با قاعدگی سنگین، در گیاه‌خواران و در کسانی که کمتر زیر نور آفتاب هستند.
- مشکلات تیروئید: هم کم‌کاری و هم پرکاری تیروئید می‌توانند باعث ریزش منتشر شوند.
- ریزش موی ارثی یا آندروژنتیک: در آقایان با عقب رفتن خط رویش و کم‌پشتی فرق سر همراه است و در خانمها با پهن شدن فرق سر. این نوع ریزش فصلی نیست.
- زایمان یا قطع قرص‌های هورمونی هم می‌توانند چند ماه بعد ریزش ایجاد کنند.
- بعضی داروها: اگر دارویی را تازه شروع کرده‌اید، درباره عوارض آن با پزشک یا داروساز صحبت کنید و خودسرانه آن را قطع نکنید.
یک آزمون ساده در خانه
پزشکان برای ارزیابی اولیه از «آزمون کشش» استفاده می‌کنند و شما هم میتوانید نسخه ساده آن را امتحان کنید. یک روز بعد از آخرین شستشو، دسته کوچکی از مو، حدود ۵۰ تا ۶۰ تار، را بین انگشتان بگیرید و به‌آرامی از ریشه به سمت نوک بکشید. این کار را در چند نقطه از سر تکرار کنید.
اگر هر بار بیشتر از ۵ تا ۶ تار مو در دستتان ماند، احتمالاً ریزش فعال دارید. در ریزش فصلی هم این نتیجه طبیعی است و آزمون نوع ریزش را مشخص نمیکند. اما اگر نتیجه مثبت بود و ریزش بیش از سه ماه ادامه داشت، دلیل خوبی برای مراجعه به پزشک است.
در دوره ریزش موی پاییزی چه کار کنیم؟
با مو مهربان‌تر باشید
- حمام رفتن باعث ریزش نمی‌شود. موهایی که هنگام شستشو میریزند، از قبل جدا بودند؛ پس لازم نیست حمام را عقب بیندازید.
- از شامپوی ملایم و متناسب با نوع پوست سرتان استفاده کنید و پوست سر را با سر انگشتان، نه ناخن، ماساژ دهید.
- موی خیس شکننده‌تر است. آن را با حوله محکم نمالید و با شانه دندانه‌درشت باز کنید.
- در این چند هفته، رنگ، دکلره، کراتین و اتوی داغ را به حداقل برسانید.
- بستن خیلی محکم مو و کش‌های سفت، به ریشه فشار میآورد.
تغذیه را جدی بگیرید
مو برای رشد به پروتئین، آهن، روی (زینک)، ویتامین D و ویتامین‌های گروه B نیاز دارد. در هر وعده یک منبع پروتئین داشته باشید؛ مثل تخم‌مرغ، حبوبات، گوشت، مرغ، ماهی یا لبنیات.
مصرف مکمل اما باید حساب‌شده باشد. مکمل آهن یا زینک فقط وقتی کمک میکند که کمبود وجود داشته باشد و مصرف بی‌رویه آنها عوارض دارد. بهتر است اول با یک آزمایش خون ساده، مثل فریتین، ویتامین D و در صورت نیاز تیروئید، وضعیت را بسنجید و بعد با نظر پزشک از میان مکمل‌های دارویی انتخاب کنید. اگر بیوتین مصرف می‌کنید، پیش از آزمایش تیروئید به پزشک بگویید؛ بیوتین می‌تواند نتیجه برخی آزمایش‌ها را به هم بزند.
از محصولات ضد ریزش چه انتظاری داشته باشیم؟
شامپوها و تونیک‌های ضد ریزش جلوی ریزش فصلی را به‌طور کامل نمی‌گیرند، چون این موها چرخه‌شان را از قبل طی کرده‌اند. نقش آنها بیشتر حفظ سلامت پوست سر، کم کردن شکنندگی مو و حمایت از رشد موهای تازه است. اگر قصد انتخاب دارید، راهنمای انتخاب شامپو ضد ریزش مو را بخوانید؛ در آنجا ترکیبات مفید و انتخاب بر اساس پوست سر چرب یا خشک را مفصل توضیح داده‌ایم.
محصولاتی که ترکیبات دارویی مثل ماینوکسیدیل دارند، برای ریزش‌های ارثی و مزمن کاربرد دارند و باید با نظر پزشک شروع شوند. آکادمی درماتولوژی آمریکا (AAD) هم در مطلبی درباره تفاوت ریزش طبیعی مو با ریزش ناشی از بیماری بر همین تمایز تأکید میکند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر یکی از این موارد را دارید، منتظر نمانید و به پزشک عمومی یا متخصص پوست و مو مراجعه کنید:
- ریزش بیش از سه ماه طول کشیده یا هر هفته بیشتر میشود.
- جای خالی گرد، کم‌پشتی واضح فرق سر یا عقب رفتن خط رویش دارید.
- پوست سر قرمز، دردناک، زخمی یا با پوسته ضخیم است.
- همراه ریزش، خستگی غیرعادی، تغییر وزن، بی‌نظمی قاعدگی یا جوش و موی زائد زیاد دارید.
- ریزش بعد از شروع داروی جدید آغاز شده است.
هرچه علت ریزش زودتر مشخص شود، درمانش ساده‌تر و نتیجه‌اش بهتر است.
محصولات پیشنهادی برای مراقبت از مو در فصل ریزش
این محصولات از گزینه‌های پرفروش بریم در دسته‌های شامپو ضد ریزش مو و تونیک مو هستند. پیش از خرید، نوع پوست سر خود را در نظر بگیرید و توضیحات هر محصول را بخوانید.
جمع‌بندی
ریزش موی پاییزی در بیشتر افراد بخشی از چرخه طبیعی مو است. چند هفته بیشتر میشود، بعد آرام میگیرد و موهای تازه جای قبلی‌ها را میگیرند. در این مدت مراقبت ملایم، تغذیه کافی و کمی صبر بهترین کار است. اما اگر ریزش طولانی شد، الگوی خاصی داشت یا با علائم دیگر همراه بود، آن را به حساب فصل نگذارید و با پزشک مشورت کنید.
برای مشاوره درباره انتخاب شامپو یا مکمل، از طریق صفحه تماس با ما با کارشناسان داروخانه دکتر یاسین رشیدی در ارتباط باشید.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و مشاوره پزشک یا داروساز نیست.
سوالات متداول
ریزش موی پاییزی چقدر طول میکشد؟
ریزش فصلی معمولاً حدود ۶ تا ۸ هفته طول میکشد و در بیشتر افراد بیشتر از سه ماه ادامه پیدا نمیکند. موهای تازه در ماههای بعد جای موهای قبلی را میگیرند. اگر ریزش بیشتر از سه ماه ادامه داشت، با پزشک مشورت کنید.
آیا شستن هر روز مو ریزش را بیشتر میکند؟
خیر. موهایی که هنگام شستشو میریزند، از قبل از ریشه جدا بودند و شستشو فقط آنها را بیرون میآورد. با شامپوی ملایم و متناسب با پوست سر، میتوانید به روال همیشگی حمام بروید.
کوتاه کردن مو جلوی ریزش را میگیرد؟
ریزش از ریشه اتفاق میافتد، پس کوتاه کردن مو روی آن اثری ندارد. البته موی کوتاهتر کمتر گره میخورد و کمتر میشکند و ممکن است پرپشتتر به نظر برسد.
برای ریزش موی فصلی مکمل لازم است؟
در ریزش فصلی معمول، مکمل ضروری نیست. اگر رژیم غذایی محدودی دارید یا ریزش طولانی شده است، بهتر است اول آزمایش آهن، ویتامین D و تیروئید بدهید و بعد با نظر پزشک مکمل مناسب را انتخاب کنید.
ریزش موی پاییزی در آقایان و خانمها فرق دارد؟
ریزش فصلی در هر دو گروه مشابه است و در کل سر پخش میشود. تفاوت اصلی در ریزش ارثی است؛ در آقایان معمولاً با عقب رفتن خط رویش و در خانمها با پهن شدن فرق سر همراه است و فصلی نیست.
خرید محصولات مراقبت از مو
مشاهده همه
شامپو اسطوخودوس-رزماری میس ادن
قیمت اصلی 480,000 تومان بود.432,000 تومانقیمت فعلی 432,000 تومان است.
